تمرکز ذهنی دومین علت مرگ آتشنشانان آمریکاست! بررسی علمی خطرات تمرکز

197
0
تمرکز ذهنی

در کتاب فقر احمق می‌کند می‌خواندم که دومین دلیل مرگ آتشنشانان آمریکا تمرکز ذهنی است. در واقع آن‌ها چون روی فوریت‌های لحظه‌ی بحرانی متمرکز هستند، چنان امور ساده اما مهمی را فراموش می‌کنند که باعث مرگ‌شان می‌شود. آن‌ها وقتی در ضرب‌العجل سریع لباس پوشیدن، تست کردن سلامت شلنگ‌های آب ماشین، بررسی جعبه ابزار و رساندن خود به محل وقوع آتش هستند، از مهم‌ترین مسائلی که مربوط به خودشان است، مانند بستن کمربند غافل می‌شوند!.

در نگاه اول شاید مسخره باشد که یک آتشنشان فراموش می‌کند کمربندش را ببندد، اما یادش نمی‌رود حتی کوچک‌ترین ابزار مورد نیاز برای نجات جان دیگر انسان‌ها را بردارد. اینجاست که اگر آتشنشان مذکور، که به علت نسبتن کمربند راهی بیمارستان شده باشد، مادر بزرگش در روز ملاقات به او می‌گوید: عجله کار شیطان است!

حرف این مادر بزرگ کاملا درست است و از نظر علمی ثابت شده است. انسان‌ها وقتی در یک ضرب‌الاجل قرار می‌گیرند، غالبا فقط روی یک چیز تمرکز دارند و در چنین شرایطی، مثل همان آتشنشان بخت برگشته، از ساده‌ترین چیزهای حیاتی غافل می‌شوند. 

در واقع اصلا دلیل اینکه یک نفر عجله می‌کند، تمرکز روی انجام دادن کاری است که زمان آن در حال اتمام است. 

ضرب‌العجل می‌تواند یک عملکرد بسیار عجیب را در ذهن انسان فعال کند که باعث افزایش بهره‌وری می‌شود. اگر می‌خواهید با آن آشنا شوید، به مقاله «عملکرد عجیب ذهن در کارهای دقیقه نودی و لحظات بحرانی!» رجوع کنید.

البته این همه چیز نیست. دلایل دیگری هم وجود دارند که نشان می‌دهد تمرکز، حتی اگر ضرب‌العجلی در کار نباشد خطرناک می‌شود. 

بیایید خودمان آزمایش کنیم!

لطفا کار ساده‌ای که در ادامه می‌گویم را انجام دهید و سپس به خواندن ادامه مطلب مشغول شوید. به این ترتیب می‌توانید خودتان نیز با تمام وجود حس کنید که قضیه از چه قرار است و قضیه برای‌تان جالب‌تر می‌شود. 

آزمایش: در این آزمایش است تمام چیزهایی که رنگ سفید دارند را مرور کنید. برای اینکه کارتان راحت باشد، چند نمونه کمک کننده به شما معرفی می‌کنم و شما آن را ادامه دهید:

۱- شیر ۲- برف ۳- … ۴… ۵-…. ۶- …. ۷…. ۸…. ۹….. ۱۰…….

خواننده در حال تفکر است
خب چه شد؟

چند مورد توانستید یادداشت کنید؟ ۱۰ تا؟ ۲۰ تا؟ یا ۵ تا را هم به زور کامل کردید؟ شاید هم فقط دوتا؟

تقصیر شما نیست که نتوانستید تعداد زیادی نام ببرید. در واقع این قضیه کاملا تقصیر من است. اگر به شما گزینه‌های شیر و برف را نداده بودم، چه بسا به سرعت شروع می‌کردید به نام بردن چیزهای سفید، اما دوستی خاله خرسه من باعث شد نتوانید این کار را بکنید. 

روانشناسان اسم این پدیده را اثر بازداری ذهن می‌نامند. وقتی ذهن شما تمرکزش به چیزی خاص معطوف می‌شود، به سختی از آن رهایی پیدا می‌کند. حتی اگر ضرب‌العجلی در کار نباشد. در واقع اگر ذهن شما معطوف به شیر و برف نشده بودبه راحتی می‌توانسید چیزهای سفید زیادی را نام ببرید. 

عشق آدم را کور می‌کند! 

یک مثال دیگر که یا همه شما آن را تجربه کرده‌اید و یا دورو بر خودتان در میان دیگران دیده‌اید، تمرکز روی یک شخص خاص است. وقتی ذهن یک انسان عاشق معطوف به شخص خاصی می‌شود، دیگر نمی‌تواند بسیاری از امور ساده اما بسیار مهم را متوجه شود. هی برندارید به او بگویید که فلان چیز ارزشش را ندارد، یا فلان رفتارت احمقانه است. این تقصیر تمرکز و معطوف شدن توجه است که فرد «نو ریسپانس تو پیجینگ» شده‌ است. 

هنگام تماشای فیلم، فوتبال یا مطالعه کتب

این آخرین مثالی است که باز قطعا همه شما آن را تجربه کرده‌اید یا به چشم خود دیده‌اید. مثلا هنگامی که یک رمان جذاب را به دست می‌گیرید «زمان از دست‌تان در می‌رود» و از دنیا و تمام دغدغه‌هایش جدا می‌شوید. نگارنده یکبار که مشغول خواندن «کتاب مردی به نام اوه» بود، ناگهان چشم باز کرد و دید که اتوبوس او را به نقطه‌ای از شهر رسانده که تا به حال نرفته بود. 

مادران عزیز خیلی از ماها اعتراض می‌کنند که شوهرشان، یعنی جناب پدر، هنگام تماشای فوتبال از مدار خارج شده و کر می‌شود. 

خب، حالا چه باید کرد؟ 

شاید چک لیست‌ها آمده که این مشکل را حل کنند. اگر در زندگی خود با کارهایی حساس، مهم و بحرانی درگیر هستید، حتما استفاده از چک لیست‌ها را در عادات خود بگنجانید. افرادی که دارای شغل‌های حساس و استرس‌زا هستند یا کار آن‌ها به تمرکز بالایی هنگام انجام نیاز دارد، بهتر است برای خود چک لیست‌هایی بسازند که در مورد کارهای عمومی و عادی روزانه‌شان است. 

به طور مثال اگر بارها تصمیم گرفته‌اید که زبان بخوانید، باشگاه بروید، یک فیلم خوب ببینید، با دوستان یا شریک عاطفی‌تان کار مشترکی را انجام دهید اما همیشه یادتان می‌رفته، چک لیست احتمالا نجاتتان می‌دهد. صبح‌ها که از خواب بیدار می‌شوید، در گوشی موبایل یا روی یک تکه کاغذ کارهای مهمی که باید انجام دهید را یادداشت کنید. (اگر از گوشی استفاده کنید، می‌توانید برای آن‌ها آلارم بگذارید). همچنین در طی روز اگر فکر یا ایده‌ای به ذهن‌تان رسید، آن‌ها را یادداشت کنید. شب‌ها خسته‌اید و وقت برنامه‌ریزی نیست. همان صبح روز بعد که دارید کارهای مهم را یادداشت می‌کنید، به سراغ لیست بروید و آن‌ها را اگر زمان‌شان همان روز است در برنامه خود بگنجانید. 

سعید تقوی
نوشته شده توسط

سعید تقوی

من به فلسفه، ادبیات و هنر علاقه‌مندم و در مورد آن‌ها می‌نویسم تا بیشتر یاد بگیرم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *